هنر درمانی

art
art therapy

مبحث هنر درمانی از دیر باز مورد توجه اندیشمندان و فیلسوفان  ازجمله ارسطو بوده و کارکردهای درمانی هنر با عناوینی چون «کاتارسیس» و «پالایش روانی» از هزاران سال قبل مطرح گشته، اما کاربرد روان شناسانهٔ هنر به شکل امروزی نخستین بار توسط زیگموند فروید ارائه شد و دیری نپایید که هنر و روانکاوی از تأثیرات متقابل یکدیگر بهره‌ بردند.

فروید در تعدادی از رساله‌ها و نوشته‌های خود به روانشناسی هنرمند و تاثیرات روانشناسانه آثار هنری بر مخاطبان اشاره‌های مستقیمی دارد و فعالیت‌های هنری را به مثابه ابزاری نیرومند جهت تحلیل روانکاوانه شخصیت مورد ارزیابی جدی قرار می‌دهد .

سالها بعد (۱۹۵۸) کرامر مشخصا به منظور رفع اختلالات هیجانی در کودکان به شیوه نقاشی درمانی متوسل شد. وی هدف هنر درمانی را ایجاد موقعیتی برای انتخاب و تغییر رفتارها می‌داند و به باور او این کار فرصت هایی را برای تجربه مجدد تعارض ها پدید می‌آورد، تا از این راه به رفع، تحلیل، یا پاسخگویی آنها بپردازد.

 ریتا سایمون معتقد است که هنر درمانی یا روان درمانی هنری مستلزم توجه به نیازهای روانی بیماران، نظیر نیاز به آزادی، اظهار وجود و آرامش است و بر همین اساس نیازمند توجه به جزئیات مهارت‌های هنری نیست و فعالیت‌ها و تولیدات هنری را نه به خاطر رویکرد زیبایی شناسانه آن‌ها بلکه به دلیل نقش روانکاوانه و درمانگرشان مورد توجه قرار می‌دهد.

از هنر درمانی در درمان بسیاری از مشکلات از جمله استرس شدید، آسیب‌های مغزی یا درمان کودکان یا بزرگسالانی که دچار مشکل در سلامت روان هستند استفاده می‌شود. در هنر درمانی فرد به بیان خلاقانه خود یا تجربیاتش می‌پردازد و به هیچ عنوان هنر درمانگر در این سیستم به دنبال افزایش مهارت های یادگیری هنری مراجعش نیست اما این مهارت‌ها در طی این فرآیند معمولا افزایش می‌یابند یا به عنوان شیوه‌ای انعطاف پذیر می‌تواند آموزش داده شود.

شاخه‌های هنر درمانی :

هنر درمانی شامل شش شاخه‌ی اصلی است:

1 . قصه درمانی: این شیوه برای کودکانی که تخیلات بسیار قوی دارند مناسب است . درمانگر در این روش تلاش می‌کند تا کودک را برای تعریف خیالات خود ترغیب کند .

2 . تئاتر درمانی: در این شیوه درمانگر سعی می‌کند نقش مقابل کودک را به دل‌خواه او و با توجه به گفته‌های او بازی کند.

3 . شعر درمانی: در این روش درمانگر سعی دارد احساسات  بیمار را به صورت شعر و از زبان خود او بشنود.

4 . موسیقی درمانی : موسیقی درمانی برای بازیافت، نگهداری و تقویت سلامت جسمی و روحی و عاطفی استفاده می‌شود و همچنین تاثیر زیادی در افزایش احساس حرمت خود مراجعین دارد.

5 . سفال و شن‌درمانی : درمانی مناسب برای افرادی که دچار اختلالات حرکتی شده‌اند به طوری که هماهنگی بین اعضای بدن به ویژه دست و چشم  و پا  را بالا می‌برد .

6 . نقاشی درمانی: این شیوه مهمترین و اصلی‌ترین روش در هنر درمانی است  که در آن کودک و خانواده هر کدام نقش آزاد و دل‌خواهی را به صورت جداگانه بازی می‌کنند .

اگرچه امروز رشته هنر درمانی به عنوان شاخه‌ای از روانشناسی در سراسر دانشگاه‌های معتبر جهان وجود دارد، اما تا به امروز در ایران چنین رشته ای تدریس نمی‌شود. هرچند که برخی از روان درمانگران بالینی از این رویکرد برای درمان مراجعین خود در ایران استفاده می‌کنند اما هنوز هم به شکل ساختار یافته‌‌ای تدریس و آموزش داده نمی‌شود .

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *